Serwis internetowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jordanowie

Jordanów, 2010

 

 

GMINNY

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ

OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE

DLA MIASTA JORDANOWA  

NA LATA 2010 - 2013

 

 

 

 

 

 

Spis treści

 

 

 

I.

Postanowienia ogólne

 

II.

Podstawa prawna

 

III.

Zasady działania programu

 

IV.

Charakterystyka zjawiska przemocy w rodzinie

 

V.

Dostępne dane liczbowe na temat zjawiska przemocy w rodzinie     w Jordanowie w latach 2007-2009

 

VI.

Analiza SWOT

 

VII.

Program

 

1.

Cel programu

 

2.

Działania i adresaci programu

 

3.

Założenia programu

 

4.

Harmonogram działań programu – główne zadania

 

5.

Przewidywane efekty realizacji programu

 

6.

Realizatorzy programu

 

7.

Kosztorys realizacji Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Miasta Jordanowa   na   lata 2010 - 2013

 

8.

Środki finansowe na realizację programu

 

9.

Podsumowanie i wnioski   końcowe

 

 

 


  1. I.POSTANOWIENIA OGÓLNE

 

  1. 1.W celu efektywnego przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz zmniejszania jej negatywnych skutków w życiu społecznym i rodzinnym tworzy się Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie, dla Miasta Jordanowa zwany dalej PROGRAMEM.
  2. 2.Utworzenie systemu jest zgodne z założeniami Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2006-2016 oraz Miejską Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2008 – 2013.




  1. II.PODSTAWA PRAWNA


  1. 1.Ustawa z dnia 26.10.1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.)
  2. 2.Ustawa z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1493 z późn. zm)
  3. 3.Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64,                poz. 593 z późn. zm.)
  4. 4.Uchwała nrXIII/115/2008 Rady Miasta Jordanowa z dnia 25.02.2008r. w sprawie przyjęcia „Strategii rozwiązywania problemów społecznych na lata 2008-2013”
  5. 5.Ustawa o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. Art. 1 ust. 1 „policja (...) przeznaczona jest do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku. Zarządzenie Nr 162 Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie metod i form wykonywania przez Policję zadań w związku z przemocą w rodzinie w ramach procedury „Niebieskie Karty”.
  6. III.ZASADY DZIAŁANIA PROGRAMU


            W zakresie udzielania pomocy osobom doznającym przemocy, stosującym przemoc oraz podnoszenia świadomości społecznej na temat przyczyn i skutków przemocy w rodzinie Program oparty jest na zasadach:

 

  1. wzajemnej współpracy i współdziałania organów władzy publicznej, organizacji pozarządowych i kościołów oraz związków wyznaniowych (zgodnie z ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działaniu pożytku publicznego  i o wolontariacie oraz ustawą z dnia 12 marca 2004 r.o pomocy społecznej), a także innych organizacji, środowisk i osób fizycznych uprawnionych lub zobowiązanych do inicjowania i realizacji zadań związanych pośrednio lub bezpośrednio z przeciwdziałaniem występowania przemocy i jej negatywnym następstwom,
  2. jawność działań organów władzy publicznej oraz podmiotów realizujących zadania publiczne w zakresie przeciwdziałania przemocy z poszanowaniem godności osoby ,
  3. szczególnej ochrony dzieci, z zachowaniem ich prawa do wychowania się
    w rodzinie, poprzez udzielenie rodzinie szczególnego wsparcia w dążeniu do poprawy jej funkcjonowania

 

  1. IV.CHARAKTERYSTYKA ZJAWISKA PRZEMOCY W RODZINIE


            Jeszcze do niedawna uważano, że przemoc domowa występuje rzadko i wyłącznie w rodzinach patologicznych, a agresję pomiędzy członkami rodziny uważano za jedną z wielu normalnych form zachowania w codziennym życiu. Historycznie rzecz ujmując, przemoc stosowana przez dorosłą osobę wobec bliskich (w tym dzieci), postrzegana była jako akceptowany sposób sprawowania nad nimi władzy i kontroli. Na gruncie prawa i polityki społecznej podejmowano próby wyróżnienia przemocy społecznie akceptowanej ( dopuszczalnej ) i  nadużywania przemocy czy „ niewłaściwej ” przemocy w rodzinie, co znacznie utrudniało wszelkie próby zajęcia się tym problemem.

            W Polsce dostrzeżono zjawisko przemocy w rodzinie i zaczęto je traktować jako problem społeczny w latach 90-tych przy okazji modernizacji lecznictwa odwykowego.

 

Definicja przemocy

            Przemoc jest zjawiskiem wieloaspektowym, a rozmaite sposoby wyjaśnienia przyczyn przemocy są użyteczne głównie, dlatego że podkreślają różnorodność czynników uwikłanych w występowanie przemocy domowej. Zbytnie uproszczenie powoduje, że rozwiązanie tego problemu wydaje się nadzwyczaj łatwe, np. „alkoholizm powoduje występowanie przemocy”. Tymczasem praktyka i wiedza wskazują, że przemoc występuje zarówno w rodzinach dotkniętych problemem alkoholowym jak i wolnych od niego. Większość osób nadużywających alkoholu, które pod jego wpływem stają się agresywne wobec członków własnej rodziny, przyznaje się do stosowania przemocy również na trzeźwo. Alkoholizm nie jest przyczyną przemocy, ale występującym z nią uwarunkowaniem, podobnie jak wiele innych zjawisk.     

Definicja zawarta w art.2 ust.2   ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie stanowi, że przemoc w rodzinie to:

„ jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt.1 ustawy, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

Definicja ta nie wyczerpuje wszystkich znamion przemocy, nie mieści się w niej przemoc ekonomiczna.

Przemoc ma różne aspekty i oblicza:

-         jest procesem, gdyż nie pojawia się znienacka i tworzy cykle,

-         ma tendencje do powtarzania się i rzadko jest jednorazowym epizodem,

-         toczy się w wymiarze dominacji i uległości , gdyż osoba stosująca przemoc (potocznie zwana sprawcą) dąży do uzyskania totalnej dominacji nad osobą doznającą przemocy ( potocznie zwaną ofiarą ),

-         nie jest zjawiskiem niezależnym od udziału człowieka co oznacza, iż jest on zdolny do radzenia sobie ze złością, która czyni go sprawcą („nie mogę, to jest silniejsze ode mnie”, używane przez sprawców jest maską dla „nie chcę”),

-         odpowiedzialność zawsze jest po stronie sprawcy niezależnie od tego co zrobiła ofiara,

-         przejawia się w różnych formach,

-         niektóre przejawy grożenia przemocą są w istocie aktami przemocy.

 

Rodzaje i typy przemocy

            Szerokie ujęcie problemu pozwala wyodrębnić:

- typ przemocy, w której sprawcami są dorośli: przemoc wobec partnerki/a, przemoc wobec dziecka,

- typ przemocy, w której sprawcami są dzieci: przemoc wobec rodziców, przemoc wobec rodzeństwa,

- typ, w którym sprawcami mogą być dorośli i dzieci: przemoc wobec osób
w podeszłym wieku.

Odzwierciedla to fakt, iż wzorce agresywnego zachowania mogą być przekazywane  z pokolenia na pokolenie.

 

Fazy cyklu przemocy

            Dla zrozumienia dlaczego tak trudno osobom doznającym przemocy zmienić swoją sytuację ważne jest przyjrzenie się specyfice relacji między osobą stosującą przemoc a ofiarą. Zdecydowana większość ofiar nie doświadcza przemocy w sposób ciągły. Przemoc ma bowiem cykliczny charakter. Obecność tych cykli lepiej wyjaśnia proces wiktymizacji osób doznających przemoc a także pojawiający się w ich zachowaniu syndrom wyuczonej bezradności. W cyklu przemocy występują trzy niezależne fazy, zmienne pod względem swej intensywności i czasu trwania :

1. faza narastania napięcia (inaczej tworzenia i budowania napięcia) to pierwsza faza cyklu,

2. faza gwałtownej przemocy (inaczej wybuchu, incydentów bicia) to druga faza ; agresja w tej fazie może być zagrażająca dla zdrowia i życia ofiary, moment zakończenia aktu przemocy zależy wyłącznie od sprawcy i nie ma żadnego związku z zachowaniem „ofiary” (sygnały jej bólu i cierpienia nie wyciszają agresji),

3. faza ,,miodowego miesiąca” (inaczej uspokojenia i miłości) to trzecia faza
w czasie, której sprawca między innymi często obiecuje, że już nigdy więcej nie skrzywdzi ofiary lub po prostu zachowuje się jakby przemoc nigdy nie miała miejsca; faza ta jest przemijająca i rozpoczyna się znowu faza narastania napięcia.

Faza ,,miodowego miesiąca” zatrzymuje ofiarę w sytuacji przemocy, bo łatwo pod jej wpływem zapomnieć o koszmarze pozostałych dwóch faz. Prawdziwe zagrożenie, jakie niesie ze sobą ta faza jest związane z tym, że przemoc w następnym cyklu zazwyczaj jest gwałtowniejsza i za każdym razem narasta. Jeśli już raz doszło do użycia przemocy, będzie się ona powtarzać dopóki nie będzie przerwana, najczęściej przez interwencję z zewnątrz.

 

Rola stereotypów i przekonań

            Stereotypy, które głęboko zapuszczają swoje korzenie i fałszują rzeczywistość są kolejną groźną pułapką. Przyjmowanie ich następuje ze szczególną łatwością, wtedy gdy nie napotykają żadnych przeciwstawnych sądów. Zniewalający wpływ ich powszechności pochodzi także z sugestywnej mocy powtarzania, szczególnie gdy nie tylko słuchamy powtórzeń całego środowiska, ale i sami powtarzamy. Uwalnianie się od stereotypów utrudnione jest przez fakt, że fałszywe założenia są często przekonaniami charakterystycznymi dla całego środowiska lub danej epoki. Obejmują one różnorodne obszary codziennego życia, m.in. podział ról w domu, przywileje związane z płcią ....itp. Osobom żyjącym w środowisku, gdzie panuje przyzwolenie na wyzwiska i bicie jest o wiele trudniej przeciwstawić się takiemu traktowaniu niż tym, których otoczenie takich zachowań nie aprobuje.

Z punktu widzenia problemu przemocy za najgroźniejsze uważa się stereotypy:

  1. usprawiedliwiające przemoc np. „ jak chłop baby nie bije to jej wątroba gnije”, „jak się ciebie nie będą bać, to się z ciebie będą śmiać”, „ tyłek nie szklanka.....”, „ mnie też bili i wyrosłem na porządnego człowieka”;
  2. przenoszące odpowiedzialność za przemoc na ofiary np. „widziały gały co brały”, „sama sobie winna ”, „ kobieta odpowiada za ognisko domowe ”;
  3. przekonania izolujące ofiary np. „nie mów nikomu co się dzieje w domu”.

Skutki przemocy

            Przemoc może spowodować oprócz szkód fizycznych również trwałe i rozległe następstwa w psychice człowieka. Z powodu wielu następstw takich doświadczeń, cierpią nie tylko ci którzy są ofiarami, ale również bezsilni świadkowie obserwujący akty przemocy tj. najczęściej dzieci. Tego typu doświadczenia uczą agresywnego stylu zachowania, zwiększają pobudzenie w sytuacjach z elementami agresji, zmniejszają opór przed agresywnym zachowaniem, zaburzają poglądy na rozwiązywanie konfliktów i zmniejszają wrażliwość na agresywne zachowania. Olbrzymie koszty przemocy domowej ponoszą zarówno jednostki, jak i społeczeństwo. Są to także koszty ekonomiczne, związane ze świadczeniami medycznymi dla jej ofiar.

 

Zasady pomocy

            Pomoc osobom doznającym przemocy rozumiemy jako wspieranie zmian życiowych w kierunku „stawania na własnych nogach” w tempie określanym jako posuwanie się małymi krokami z poszanowaniem dla tendencji przeciwstawnych opóźniających zmianę.

            W pierwszej fazie kontaktu z osobami doznającymi przemocy aktualnie rozgrywającej się, formuła poradnictwa ma zasadniczo poważniejsze zastosowanie niż formuła psychoterapii. By móc rozpocząć terapię najpierw należy zatrzymać przemoc i dodać konstruktywnej mocy ofierze. Jeżeli pomagamy osobie, która dzisiaj doznaje przemocy, to zajmujemy się przede wszystkim teraźniejszością, a nie przeszłością. Osobie pokrzywdzonej najpierw trzeba pomóc bronić się, wycofywać albo bezpośrednio zatrzymać przemoc i dopiero wtedy gdy ona ustanie można zająć się śladami krzywd z przeszłości. Najważniejsze zasady, którymi powinnyśmy kierować się w procesie pomagania, pamiętając, że nie ma żadnego usprawiedliwienia dla stosowania przemocy to:

  1. lbezpieczeństwo osoby doznającej przemocy,
  2. lautonomia osoby doznającej przemocy,
  3. lodpowiedzialność osoby stosującej przemoc.

Ponieważ przemoc może spowodować poważne obrażenia, a nawet śmierć istotne jest oszacowanie potencjalnego zagrożenia wystąpieniem groźnych dla życia zachowań przeciwko sobie lub innym ze strony sprawcy, ofiary lub dzieci. Ocena potencjalnego zagrożenia życia powinna być przeprowadzana za każdym razem, gdy rozpoznamy występowanie przemocy domowej. Odpowiedzi twierdzące dotyczące czynników ryzyka powinny być wystarczającym powodem, by jak najszybciej pomóc osobie doznającej przemocy w opracowaniu planu bezpieczeństwa.

Najczęściej podejmowane oddziaływania zewnętrzne pomocy ofiarom to:

-         interwencja,

-         schronienie,

-         informacja,

-         edukacja,

-         specjalistyczne poradnictwo,

-         wsparcie emocjonalne,

-         psychoterapia,

-         pomoc socjalna dająca sytuacyjne oparcie dla dalszych działań.

 

V. DOSTĘPNE DANE LICZBOWE NA TEMAT ZJAWISKA PRZEMOCY W RODZINIE W JORDANOWIE W LATACH 2007 -2009

 

            Wyjściowymi danymi na temat rozmiarów zjawiska przemocy w rodzinie mogą być dane opracowane przez Komendę Główną Policji, Centrum Badania Opinii Społecznej, Fundację Dzieci Niczyje oraz Instytut Psychologii Zdrowia.

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami:

- 12% Polaków zostało przynajmniej raz uderzonych przez partnera lub współmałżonka;

-  22%   badanych przyznaje, że bije lub biło swoje dzieci;

-         63%   badanych przyznaje, że w dzieciństwie byli karani klapsami, w tym:

-         38%   przyznaje, że byli bici pasem lub innym przedmiotem;

-   co czwarty pacjent lecznictwa odwykowego przyznaje się do stosowania przemocy wobec dzieci, w czasie trwania choroby alkoholowej.

W naszej gminie przemoc w rodzinie jest problemem trudnym do zbadania, ponieważ agresja ze strony osób najbliższych jest wstydliwie ukrywaną tajemnicą.

Z analizy dokumentów statystycznych znajdujących się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Jordanowie wynika ze w latach 2007 -   2009 zanotowano jedynie 2 przypadki udzielenia pomocy z uwagi na przemoc. Jednak Ośrodek nie uruchomił w żadnym przypadku procedury „Niebieskiej Karty” mimo, iż pracownicy socjalni informowali każdorazowo o takich możliwościach w przypadkach podejrzeń o przemoc.

Komisariat Policji w Jordanowie w związku z występowaniem przemocy domowej przedstawia następujące dane:

 

Liczba interwencji domowych policji

 

Interwencje domowe

Lata

 

2007

 

2008

 

2009

Przemoc w rodzinie

21

29

26

Zastosowanie procedury niebieskiej karty

21

29

26

 

 

 

Liczba wszczętych postępowań w związku z przemocą domową

 

Wszczęte postępowania w związku z art.207 KK

 

Lata

2007

2008

2009

Wszczęcie sprawy

5

5

7

Wniesienie aktu oskarżenia

4

4

4

 

Dane te, świadczą, że w każdym roku może nie znacząco, ale jednak wzrasta liczba interwencji dotyczących przemocy w rodzinie i zastosowanie procedury „Niebieskiej Karty”. Natomiast znikoma jest ilość spraw zakończonych aktem oskarżenia w grupie przestępstw przeciwko rodzinie.

Poniżej przedstawiamy dane innych specjalistycznych placówek świadczących usługi pomocowe dla ofiar przemocy:

 

Instytucja

Liczba rodzin   / liczba osób w rodzinie

2007

2008

2009

Miejska Komisja ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Jordanowie

6/20

9/32

6/24

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Suchej Beskidzkiej

brak danych

brak danych

8/33

 

W ramach interwencji kryzysowej instytucje te, udzielały w szczególności pomocy:

-     psychologicznej indywidualnej i grupowej,

-         porad prawnych,

-         porad socjalnych,

-         konsultacji wspierających,

-         usług hotelowych w sytuacjach kryzysowych.

Z analizy danych wynika, iż celem działań podjętych na rzecz osób i rodzin będących                    w kryzysie, w tym dotkniętych przemocą jest zapobieganie pogłębianiu się występujących dysfunkcji.

W Niepublicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Jordanowie w latach 2007-2009 nie był prowadzony rejestr pacjentów zgłaszających obrażenia, dolegliwości powstałe wskutek stosowanej przemocy w rodzinie. Natomiast udzielano porad lekarskich, zakładano opatrunki, podawano leki, kierowano na badanie specjalistyczne, wydawano zaświadczenia lekarskie z opisem obrażeń dla potrzeb lekarza medycyny sądowej,

 

Na postawie zaprezentowanych danych wydawać by się więc mogło , że przemoc      w rodzinach na terenie Gminy jest tylko zjawiskiem marginalnym . Jednak z badań z badań dotyczących rodziny, a także obserwacji życia społecznego wiadomo, że ludzie bardzo niechętnie przyznają się do przemocy wewnątrz rodziny. Niestety nadal wiele przypadków przemocy w rodzinie nie jest zgłaszanych, głównie z powodu strachu, wstydu, braku wiary w skuteczność prawa i obowiązujących procedur, braku sprawnego systemu wsparcia dla osób doświadczających przemocy w rodzinie, jak również nie zawsze prawidłowego funkcjonowania instytucji odpowiedzialnych za ściganie i karanie . Statystyki dotyczące zjawiska przemocy w rodzinie nie przedstawiają całego obrazu problemu społecznego w Polsce.

 

VI.     ANALIZA SWOT

 

Analizę SWOT przeprowadzono w oparciu o dostępne dane na temat mocnych i słabych stron istniejącego w Jordanowie systemu pomocy dla ofiar, świadków i sprawców przemocy w rodzinie, dostępnego zaplecza oraz stosowanych procedur.

 

MOCNE STRONY

SŁABE STRONY

 

  • Rozwinięta infrastruktura socjalna gminy
  • Dobrze przygotowana i stale doskonaląca umiejętności kadra instytucji działających na rzecz rodziny
  • Wnikliwa znajomość problemu i dobrze działające służby zajmujące się profilaktyką i wsparciem rodzin zagrożonych patologiami
  • Dobra współpraca z organizacjami pozarządowymi
  • Miejska Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2008 – 2013 -uwzględniająca problem przemocy                      w rodzinie
  • Umiejętność wykorzystania istniejącego potencjału w realizacji zadań z zakresu problematyki przemocy domowej

 

 

  • Brak wypracowanych systemów wspomagania działań profilaktycznych
  • Brak gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie
  • Brak wypracowanych standardów i określonych procedur monitorowania
    i interweniowania w sytuacjach przemocy domowej
  • Brak drożnego przepływu informacji                         i właściwej koordynacji działań różnych instytucji i organizacji na rzecz rodzin zagrożonych przemocą domową
  • Słabe wykorzystanie sektora prywatnego               w sferze działań prorodzinnych
  • Niewystarczające środki finansowe
    na uzupełnienie infrastruktury socjalnej                  o nowe miejsca pomocy osobom doświadczającym przemocy domowej
  • Brak hostelu dla osób stosujących przemoc, umożliwiającego odizolowanie od rodziny.

 

SZANSE

ZAGROŻENIA

 

  • Zmiany prawne umożliwiające skuteczniejsze formy niesienia pomocy rodzinom zagrożonym przemocą domową
  • Zmiany w polityce prorodzinnej, polityka prospołeczna państwa
  • Wprowadzenie procedury „Niebieskiej Karty”
  • Otwarcie nowej świetlicy wsparcia dziennego dla dzieci i rodzin
  • Funkcjonowanie w mieście instytucji posiadających zaplecze kadrowe i bazę lokalową umożliwiającą tworzenie grup wsparcia dla osób doświadczających przemocy w rodzinie oraz grup terapeutycznych dla osób stosujących przemoc
  • Możliwość pozyskiwania środków finansowych z unijnych funduszy strukturalnych
  • Rozwój systemu informacji
    z zakresu profilaktyki i wsparcia rodzin
  • Liczne akcje edukacyjno – informacyjne, kampanie medialne wpływające na wzrost świadomości społeczeństwa w zakresie problemu przemocy domowej
  • Rozwój infrastruktury odpowiadającej zmieniającym się potrzebom społecznym
  • Wzrost poziomu wykształcenia społeczeństwa
  • Oferta szkoleniowa dostosowana do potrzeb osób zawodowo i społecznie wspierających rodziny problemowe

 

  • Wzrost patologii społecznych
  • Bezradność i bierność rodzin
    w rozwiązywaniu własnych problemów
  • Osamotnienie rodzin zagrożonych przemocą i brak umiejętności pozyskiwania wsparcia
  • Problemy alkoholowe członków rodzin
  • Stereotypy wizerunku osoby doświadczającej przemocy domowej
  • Ukrywanie przez rodzinę występowania aktów przemocy, niechęć do współpracy
  • Niewystarczająca oferta wspólnych szkoleń dla pracowników socjalnych, policjantów, kuratorów sądowych i in.
  • Niepełna znajomość kompetencji i zadań instytucji i podmiotów działających na rzecz rodzin zagrożonych przemocą
  • Częste zmiany uregulowań prawnych dotyczących pomocy rodzinie
  • Agresywne nagłaśnianie niektórych problemów społecznych
  • Brak gwarancji bezpieczeństwa osób doświadczających przemocy
  • Poczucie bezkarności u osób stosujących przemoc
  • Problemy mieszkaniowe uniemożliwiające skuteczne odizolowanie agresora
  • Niedoinformowanie społeczne odnośnie placówek świadczących pomoc osobom krzywdzonym

 

 

 

 

 

VII. PROGRAM

 

 

1. CEL    PROGRAMU

 

Celem głównym programu jest:

 

TWORZENIE WARUNKÓW DO BARDZIEJ SKUTECZNEGO PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE I ZWIĘKSZENIE EFEKTYWNOŚCI POSTĘPOWANIA NA RZECZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY POPRZEZ STWORZENIE ZINTEGROWANEGO I SKUTECZNEGO SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE.

 

Główny cel programu będzie realizowany, poprzez poniższe cele szczegółowe:

 

a) systematyczne pogłębianie wiedzy na temat zjawiska przemocy w jordanowskich rodzinach,

b) zwiększenie dostępności pomocy dla osób doznających przemocy w rodzinie
i skuteczności ochrony ich praw,

c) zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie,

d) łączenie i koordynowanie działań lokalnych tj. sektora publicznego i organizacji pozarządowych,

e) podnoszenie świadomości i wrażliwości społecznej na temat zjawiska przemocy w rodzinie,

f) podnoszenie kompetencji służb zajmujących się zjawiskiem przemocy w rodzinie.

 

 

2. DZIAŁANIA  I    ADRESACI    PROGRAMU

           

Cele będą realizowane poprzez następujące działania:

- uprzedzające tj. diagnoza, informacja, edukacja kierowane do ogółu mieszkańców gminy, w tym także do osób zajmujących się zawodowo pomaganiem osobom potrzebującym,

- interwencyjne tj. opiekuńcze kierowane do osób doznających przemocy w rodzinie, a pouczające i izolujące kierowane do osób stosujących przemoc w rodzinie,

-   wspierająco-terapeutyczne dla osób uwikłanych w przemoc domową (ofiara, świadek, sprawca),

-         działania edukacyjno - korekcyjne dla osób uwikłanych w przemoc domową .

3. ZAŁOŻENIA    PROGRAMU

 

-         zmiana postaw, przekonań i zachowań mieszkańców Jordanowa wobec zjawiska przemocy,

-         promowanie wartości rodziny i wychowania bez przemocy,

-         edukacja dzieci, młodzieży i dorosłych w zakresie konsekwencji wynikających ze stosowania przemocy w rodzinie.

 

4. HARMONOGRAM DZIAŁAŃ   PROGRAMU – GŁÓWNE ZADANIA

 

  1. Zapobieganie występowania przemocy w rodzinie poprzez podnoszenie świadomości    i wrażliwości społecznej.
  2. Zwiększenie skuteczności ochrony ofiar przemocy w rodzinie i zwiększenie dostępności pomocy.
  3. Zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec osób stosujących przemoc.
  4. Poprawa skuteczności działań osób i instytucji zobowiązanych
    i uprawnionych do przeciwdziałania przemocy.
  5. Kosztorys.
  6. Realizatorzy Programu.

HARMONOGRAM DZIAŁAŃ GMINNEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE DLA MIASTA JORDANOWA NA LATA 2010 - 2013

 

  1. 1.Zapobieganie występowania przemocy w rodzinie poprzez podnoszenie świadomości i wrażliwości społecznej

 

Lp.

Zadania

Sposób realizacji

Podmiot odpowiedzialny (realizator)

Termin realizacji

1.

Systematyczne diagnozowanie

zjawiska przemocy w rodzinie

w Jordanowie

a)   Rejestrowanie przypadków przemocy
       domowej.

 

b)   Sporządzanie rocznego raportu na temat
       zarejestrowanych przypadków przemocy
       w oparciu o prowadzoną dokumentację.

 

c)   Wypracowanie wspólnej metodologii

       zbierania danych nt. zjawiska przemocy

       w rodzinie.

  • Wszyscy realizatorzy Programu

2010 – 2013

2.

Profilaktyka i edukacja

w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie skierowana do różnych grup społecznych

 

 

  1. a)Opracowywanie i publikowanie materiałóinformacyjnych na temat zjawiska przemocy

i instytucji udzielających pomocy (plakaty, ulotki, broszury ).

 

b)     Organizowanie i udział w kampaniach
       społecznych

  • Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego ,
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

2010 – 2013

 

3.

Promowanie zachowań nieagresywnych i społecznie pożądanych wśród dzieci

i młodzieży

 

 

  1. a)Opracowanie i realizacja zajęć
    psychoedukacyjnych uczących umiejętności
    społecznych z uwzględnieniem istniejących strategii.

 

  1. b)Opracowanie i realizacja programów
    profilaktycznych w zakresie przeciwdziałania

     przemocy.

 

c)   Organizowanie alternatywnych (aktywnych)
     form spędzania czasu wolnego (działalność

     świetlic, klubów itp.).

 

  • Szkoły na terenie Jordanowa
  • Świetlica wsparcia dziennego
  • Komisariat Policji

 

2010 – 2013

 

 

 

 

4.

Edukacja osób dorosłych (rodziców, opiekunów)

 

 

a) Opracowanie i realizacja programów
       edukacyjnych na temat przemocy w rodzinie.

 

b) Popularyzacja   spotkań otwartych grupy „samopomoc i Wolontariat.”

 

c) Popularyzacja i zwiększenie dostępności do
     poradnictwa indywidualnego i grupowego.

 

  • Zespół Interdyscyplinarny

 

  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

 

  • Świetlica wsparcia dziennego

2010 – 2013

 

 

WSKAŹNIKI OSIAGNIĘCIA CELU:

 

  1. lliczba dzieci i młodzieży objętych edukacją, zajęciami profilaktycznymi i alternatywnymi formami spędzania czasu wolnego
  2. lliczba osób dorosłych objętych działaniami edukacyjnymi, poradnictwem i programami profilaktycznymi.
    1. 2.Zwiększenie skuteczności ochrony ofiar przemocy w rodzinie i zwiększenie dostępności pomocy

 

Lp.

Zadania

Sposób realizacji

Podmiot odpowiedzialny (realizator)

Termin realizacji

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

Udzielanie pomocy i wsparcia osobom doznającym przemocy, pozostającym

w rodzinie

 

 

  1. a)Zwiększanie liczby osób objętych poradnictwem psychologicznym,
    pedagogicznym, prawnym, medycznym,
    socjalnym i popularyzacja tych form pomocy.

 

  1. b)Wypracowanie jednolitej procedury
    postępowania podczas interwencji

       kryzysowej wobec osoby doznającej

       przemocy w rodzinie.

 

è      Zwiększenie znaczenia pracy socjalnej             w procesie pomagania ofiarom przemocy w rodzinie

 

è      Popularyzacja działalności już istniejących grup pomocowych, terapeutycznych dla osób dorosłych doznających przemocy w rodzinie

 

è      Popularyzacja działalności już istniejących grup wsparcia dla dzieci i młodzieży oraz utworzenie nowych dla świadków i ofiar przemocy w rodzinie

 

 

 

 

c)     utworzenie punktu wsparcia i pomocy dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie

/ działającego   2-3 razy w tygodniu przez minimum 2 godziny dziennie dostępnego                     w różnych godzinach, w tym po godzinach pracy MOPS/

 

 

 

 

 

 

  • Miejski Ośrodek Pomocy społecznej
  • Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Suchej Beskidzkiej
  • Inne organizacje pozarządowe świadczące specjalistyczną pomoc
    w zakresie poradnictwa
    i interwencji
  • Sąd, Prokuratura, Policja
  • Placówki służby zdrowia
  • Zespół Interdyscyplinarny
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Jordanowie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Rada Miasta Jordanowa

 

 

 

 

2010 – 2013

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2011-2013

2.

Ochrona przed dalszym krzywdzeniem przez sprawcę

     Powszechne stosowanie istniejących
     rozwiązań prawnych mających na celu
     odseparowanie sprawcy przemocy od
     ofiary (zakaz kontaktowania się z osobą
     pokrzywdzoną, tymczasowe aresztowanie,
     nakaz opuszczenia mieszkania, zatrzymanie
     w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych,
     odwiezienie do Izby Wytrzeźwień,
     orzeczenie eksmisji, stworzenie warunków
   do jej egzekucji ).

 

  • Sąd
  • Prokuratura
  • Komisariat Policji

 

2010 – 2013

 

 

WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘCIA CELU:

• liczba podjętych interwencji kryzysowych wobec ofiar przemocy ( dorosłych i dzieci )

• liczba osób dorosłych i dzieci objętych poradnictwem, terapią rodzinną, psychoterapią

• liczba osób objętych grupowymi zajęciami edukacyjno – profilaktycznymi ( dorośli / dzieci )

• ilość wypełnionych ,,Niebieskich kart” i liczba rodzin objętych tą procedurą

• liczba wyroków w sprawach karnych z art. 207

• liczba wyroków Sądu Rodzinnego w sprawach dzieci krzywdzonych - ofiar przemocy

• ilość spraw, w których zastosowano środki zapobiegawcze wobec sprawców przemocy

 

3. Zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec osób stosujących przemoc

 

Lp.

Zadania

Sposób realizacji

Podmiot odpowiedzialny (realizator)

Termin realizacji

 

 

 

 

 

 

 

1.

Działania interwencyjne

 

a)   Izolowanie sprawców od ofiar, zgodnie
     z obowiązującymi przepisami.

 

 

b) Wprowadzenie do stosowanej już procedury
     „Niebieskie Karty” obowiązku odbywania
     rozmów prewencyjnych ze sprawcami
     przemocy o konsekwencjach prawnych ich

     czynów i informowanie o możliwości
     korzystania przez nich z pomocy
     psychologicznej.

 

 

d) Utworzenie pomieszczeń tymczasowych
w zasobach miasta Jordanowa w celu stworzenia warunków do realizacji egzekucji eksmisji sprawców przemocy.

  • Sąd, Prokuratura, Policja

 

 

  • Komenda Policji
  • Miejski Ośrodek Pomocy społecznej

 

  • Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
  • Placówki lecznictwa odwykowego

 

  • Rada Miasta Jordanowa

 

2010 – 2013

 

 

WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘCIA CELU:

 

• liczba oddziaływań interwencyjnych wobec sprawców: liczba osób wobec których zastosowano zakaz kontaktowania się z osobą
   pokrzywdzoną, tymczasowe aresztowanie, nakaz opuszczenia mieszkania, zatrzymanie w Pomieszczeniach dla Osób Zatrzymanych,

   odwiezienie do Izby Wytrzeźwień, orzeczenie eksmisji

• ilość wypełnionych ,,Niebieskich Kart” przez policję, pomoc społeczną ,

• liczba ponownych incydentów stosowania przemocy wśród sprawców objętych procedurą ,,Niebieskie Karty”

• liczba sprawców zobowiązanych wyrokiem sądu do uczestnictwa w zajęciach korekcyjno-edukacyjnych

• liczba sprawców objętych działaniami edukacyjno-korekcyjnymi

• ilość osób skazanych z art. 207

• ilość wykonanych eksmisji sprawców przemocy w stosunku do ilości wyroków

• ilość pomieszczeń tymczasowych utworzonych w zasobach gminy

 

4.   Poprawa skuteczności działań osób i instytucji zobowiązanych i uprawnionych do przeciwdziałania  

     przemocy

 

Lp

Działanie

Sposób realizacji

Podmiot odpowiedzialny

(realizator)    

Termin realizacji

 

 

 

 

 

 

 

1.

Wspieranie osób zawodowo zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy

w rodzinie i zwiększenie profesjonalizmu ich działań

 

a) Objęcie specjalistycznym szkoleniem –

   – pracowników placówek realizujących Program /    conajmniej 2 szkolenia rocznie/

 

b) Organizowanie interdyscyplinarnych szkoleń z      zakresu przeciwdziałania przemocy w celu

   podniesienia umiejętności pracy z klientem
i lepszego radzenia sobie ze stresem.

          

c)   Powoływanie Zespołu Interdyscyplinarnego

     celem odbywania specjalistycznych      konsultacji i dokonywania wyboru skutecznych rozwiązań, w szczególnie trudnych

   sytuacjach.

 

d) Pozyskiwanie środków finansowych na

   szkolenie kadr.

 

 

 

 

 

 

 

  • Wszyscy realizatorzy Programu

 

  • Przewodniczący Zespołu

Interdyscyplinarnego ,

  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

2010 – 2013

 

2.

Zwiększenie efektywności współpracy służb w zakresie
przeciwdziałania przemocy

w rodzinie

a)   Wyznaczenie na poziomie każdej instytucji
       - Realizatora programu -   osoby
       odpowiedzialnej za prawidłowe wdrażanie
       Programu.

 

b)   Popularyzacja działań profilaktycznych

       w zakresie przeciwdziałania przemocy

       w rodzinie w placówkach służby zdrowia

       i placówkach oświatowych.

  1. c)

 

  • Wszyscy realizatorzy Programu

 

 

2010 – 2013

 

 

 

3.

Monitorowanie i ewaluacja

Gminnego Programu

Przeciwdziałania Przemocy
     w Rodzinie w Mieście Jordanowie

a)   Dokonywanie okresowej ewaluacji
       Programu.

b)   Opracowywanie i wdrażanie programów
       naprawczych.

c)   Inicjowanie nowych rozwiązań w zakresie
       przeciwdziałania przemocy

d)   Korzystanie z doświadczeń innych gmin,
       realizujących opracowane i wdrożone
       przez siebie lokalne programy
       przeciwdziałania przemocy w rodzinie

 

 

  • Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego ,

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

 

2010 – 2013

 

WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘCIA CELU:

 

• liczba osób objętych szkoleniami,

• liczba osób profesjonalnie przygotowanych do udzielania pomocy w sytuacji przemocy domowej.

• ilość spraw rozpatrzonych przez zespoły interdyscyplinarne

 

 

5.    PRZEWIDYWANE EFEKTY REALIZACJI PROGRAMU

 

  1. Zmiana postaw społecznych wobec zjawiska przemocy w rodzinie.
  2. Spadek liczby przypadków przemocy w rodzinie.
  3. Udzielanie profesjonalnej pomocy ofiarom przemocy w rodzinie.                
  4. Usprawnienie systemu pomocy rodzinom dotkniętym przemocą.                
  5. Zwiększenie zaangażowania społeczności w sprawy przeciwdziałania przemocy.            
  6. Zbudowanie systemu działań w zakresie pomocy rodzinom i osobom dotkniętym przemocą.
  7. Niwelowanie skutków zjawiska przemocy.
  8. Zmniejszenie skali występujących w rodzinach dysfunkcji wynikających z przemocy.

 

6. REALIZATORZY PROGRAMU

 

            Głównymi realizatorami Programu są Urząd Miasta Jordanowa, Zespół Interdyscyplinarny, Policja, pomoc społeczna, placówki poradnictwa specjalistycznego, placówki oświatowe, placówki służby zdrowia, organizacje pozarządowe, kościół.

 

7. KOSZTORYS REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE DLA MIASTA JORDANOWA  NA LATA 2010 - 2013

 

                    Zadania PROGRAMU

     Koszt realizacji

(12 miesięcy )

    1. Opracowanie rzetelnej diagnozy zjawiska przemocy.

3.000,00

   2.   Zorganizowanie i przeprowadzenie kampanii społecznej przeciwko przemocy w okresie:

2.000,00

  1. 3.Publikowanie materiałów edukacyjnych, broszur, ulotek, wyników badań itp.

1.000,00

  1. 4. Realizacja zajęć psychoedukacyjnych,
    warsztatów psychologicznych i programówz zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych.

2.000,00

  1. 5.Organizowanie aktywnych form spędzania czasu wolnego dla dzieci i młodzieży.

3.000,00

   6.  Utworzenie miejsc noclegowych dla ofiar i świadków
         przemocy w rodzinie.

3.0000,00

7. Szkolenie kadry placówek – realizatorów PROGRAMU

5.000,00

    8. Utworzenie punktu wsparcia i pomocy dla osób dotkniętych   przemocą w rodzinie

5.000,00

  9. Zakup materiałów biurowych do obsługi Programu

1.000,00

        

        Łączny roczny koszt realizacji zadań zawartych
         w Harmonogramie działań PROGRAMIE

 

 

25.000,00

 

8. ŚRODKI FINANSOWE NA REALIZACJĘ PROGRAMU

 

            Realizacja działań ujętych celach szczegółowych programu, w znacznej części będzie uzależniona od wielkości środków finansowych zaplanowanych w corocznym budżecie miasta. Zadania programu zlecone organizacjom pozarządowym, będą uwarunkowane wielkością środków finansowych przewidzianych rokrocznie w budżecie miasta i samorządu województwa oraz własną kondycją finansową tych organizacji.

            Przedsięwzięcia związane z problematyką przemocy mogą uzyskać dofinansowanie ze środków własnych gminy przeznaczonych na realizację Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

            Istnieje również możliwość pozyskiwania dodatkowych środków zewnętrznych z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej na niektóre działania określone w programie, ponadto z dotacji z budżetu państwa oraz uzyskanych grantów z innych źródeł.

            Realizacja części zadań nie wymaga dodatkowych nakładów finansowych, gdyż są to działania o charakterze wolontarystycznym, bądź wynikają z zadań statutowych uczestników programu, ewentualnie stanowią własny wkład indywidualnych osób.

 

9. PODSUMOWANIE   I   WNIOSKI   KOŃCOWE

 

 

            Skala rozmiaru przemocy w rodzinie jest bardzo trudna do ustalenia, ze względu na drażliwość problemu i towarzyszące temu zjawisku tabu.

Potwierdza się fakt, że osoby pokrzywdzone potrzebują indywidualnego, długotrwałego kontaktu. Istotne dla nich jest uzyskanie wsparcia - w tym środowiskowego - w całym procesie wychodzenia z trudnej sytuacji życiowej. Niezwykle istotne jest także objęcie profesjonalną pomocą świadków przemocy w rodzinie, którymi głównie są dzieci. Istnieje bowiem duże prawdopodobieństwo powielania przez nie negatywnych wzorców zachowań przemocowych.

Praca z osobami doznającymi przemocy, nawet dla profesjonalnej kadry jest bardzo trudna i wyczerpująca psychicznie. Wymaga uwzględnienia stopnia „zniewolenia” ofiary oraz dostosowania tempa pracy do jej gotowości do zmiany. Osoby pracujące z tak trudnymi problemami powinny także być objęte systematycznym szkoleniem i pomocą psychologiczną Ważnym elementem w procesie pomagania osobom pokrzywdzonym w wyniku przemocy domowej, jest także współpraca z innymi służbami i instytucjami - sojusznikami osób pokrzywdzonych.          

W codziennej działalności, związanej z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie niewątpliwie pomaga już działająca na terenie Jordanowa Koalicja przeciwdziałająca przemocy domowej. Istnieje natomiast konieczność zbudowania w naszym mieście trwałego i spójnego lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W tym celu opracowano Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Jordanowie. Pozwoli to na zintegrowanie działań i kompetencji wielu służb, zwiększenie profesjonalizmu kadry i w rezultacie zmniejszenie skali zjawiska przemocy w naszym mieście. Kilkuletnie doświadczenia w pracy z osobami pokrzywdzonymi wskutek przemocy w rodzinie wskazują na to, że dotychczasowy model pomagania sprawdza się. Istniejący system wsparcia wymaga jednak modyfikacji i dostosowywania do zmian ustawodawczych.